Na czym polega test szczelności?
Test szczelności, nazywany też próbą z użyciem drzwi nawiewnych, sprawdza przepływ powietrza przez niezamierzone otwory w obudowie budynku. W otworze drzwiowym montuje się wentylator, który wytwarza różnicę ciśnienia między wnętrzem a otoczeniem. Urządzenia pomiarowe rejestrują, jaki przepływ powietrza jest potrzebny do utrzymania zadanej różnicy ciśnień. Pomiary można wykonywać przy wtłaczaniu powietrza do budynku lub przy jego usuwaniu.
Powietrze może przedostawać się między innymi przez połączenia okien ze ścianą, styki przegród oraz miejsca przejścia przewodów przez obudowę. Wynik dotyczy całego badanego obszaru, a nie pojedynczej szczeliny. Aby wskazać konkretne miejsca przecieków, potrzebna jest dodatkowa diagnostyka podczas testu, na przykład obserwacja przepływu powietrza w wybranych punktach.
Co dokładnie oznacza n50?
Parametr n50 opisuje krotność wymiany powietrza przy różnicy ciśnień 50 paskali, zapisywanych jako 50 Pa. Oblicza się go, dzieląc zmierzony przy tym ciśnieniu strumień powietrza przez przyjętą do obliczeń wewnętrzną objętość badanego obszaru. Jednostką n50 jest 1/h, czyli „na godzinę”. Im mniejsza wartość, tym mniejszy przepływ przez nieszczelności w tych samych warunkach testowych i przy tej samej zasadzie obliczania objętości.
Przykładowo n50 równe 1,0 1/h przy objętości 250 m³ odpowiada przepływowi 250 m³/h podczas próby przy 50 Pa. Nie znaczy to, że w zwykły dzień całe powietrze w domu wymienia się raz na godzinę. Ciśnienie podczas testu jest celowo wytwarzane, aby dało się zmierzyć przepływ. W codziennym użytkowaniu różnica ciśnień zmienia się wraz z wiatrem, temperaturą oraz pracą wentylacji.
Dlaczego sposób przygotowania budynku ma znaczenie?
Przed pomiarem trzeba ustalić, gdzie przebiega granica badanego obszaru i które otwory są częścią zamierzonej wentylacji, a które stanowią nieszczelności obudowy. Stan okien, drzwi, nawiewników, przepustnic i innych otworów powinien odpowiadać przyjętej procedurze oraz zostać opisany w raporcie. Różne decyzje dotyczące przygotowania budynku mogą wpłynąć na wynik, nawet jeśli sam budynek się nie zmienił.
Znaczenie ma również objętość użyta do obliczenia n50. Dwa budynki mogą mieć podobny zmierzony przepływ powietrza, lecz różne wartości n50, jeżeli ich objętości są inne. Przy porównywaniu pomiarów warto więc sprawdzić nie tylko końcową liczbę, ale też granice badanego obszaru, przyjętą objętość i warunki wykonania testu. Silny lub zmienny wiatr może utrudniać stabilny pomiar; osoba wykonująca test powinna ocenić, czy warunki pozwalają wiarygodnie zinterpretować rezultat.
Czego wynik n50 nie pozwala wywnioskować?
Sam n50 nie jest rachunkiem za ogrzewanie ani gotową prognozą oszczędności. Straty ciepła związane z przepływem powietrza zależą także od pogody, sposobu użytkowania budynku i działania wentylacji. Wynik nie mówi również, którędy dokładnie przepływa powietrze: kilka dużych przecieków i wiele drobnych może dać podobną wartość dla całego budynku. Ich znaczenie dla komfortu w konkretnym pomieszczeniu może być jednak różne.
Niski n50 nie potwierdza, że wentylacja dostarcza odpowiednią ilość świeżego powietrza ani że we wnętrzu nie pojawią się problemy z wilgocią. Szczelność obudowy i działanie wentylacji to powiązane, ale odrębne zagadnienia. Z kolei wyższy wynik nie wskazuje automatycznie jednej przyczyny, którą da się usunąć prostą poprawką. Do planowania działań potrzebne są oględziny, lokalizacja przecieków i uwzględnienie sposobu działania instalacji w budynku.
O co zapytać wykonawcę testu?
Przed badaniem warto zapytać, jaki obszar zostanie objęty testem, jak będzie liczona jego objętość oraz według jakiej procedury zostaną przygotowane otwory wentylacyjne i pozostałe elementy budynku. Dobrze też ustalić, czy celem jest wyłącznie uzyskanie wyniku n50, czy również znalezienie miejsc nieszczelności. Jeśli test ma służyć porównaniu stanu przed pracami i po nich, sposób przygotowania budynku powinien być możliwie spójny w obu pomiarach.
Po teście poproś o raport zawierający wynik, przyjętą objętość, opis przygotowania i warunków pomiaru oraz ewentualne obserwacje dotyczące przecieków. Zapytaj, które ustalenia wynikają bezpośrednio z pomiaru, a które są oceną wymagającą dalszego sprawdzenia. Dzięki temu n50 będzie użytecznym punktem wyjścia do rozmowy o budynku, zamiast liczbą interpretowaną w oderwaniu od warunków testu.
