Dwie liczby, które odpowiadają na różne pytania
Moc informuje, jak szybko urządzenie może wytwarzać energię w danych warunkach. Podaje się ją między innymi w kilowatach (kW). Moc zainstalowana jest sumą mocy znamionowych urządzeń tworzących instalację, ustaloną według zasad właściwych dla danej technologii. To opis wielkości instalacji, a nie obietnica, że będzie ona stale pracować z taką mocą.
Ilość wytworzonej energii mówi natomiast, ile energii powstało w określonym czasie. Dla energii elektrycznej często podaje się ją w kilowatogodzinach (kWh). Jeśli urządzenie pracowałoby przez trzy godziny ze stałą mocą 2 kW, wytworzyłoby 6 kWh. Gdy jego moc w tym czasie się zmienia, energię oblicza się z przebiegu pracy, a nie przez pomnożenie mocy znamionowej przez dowolną liczbę godzin.
Dlaczego instalacja nie pracuje stale z mocą znamionową
Źródło energii ma własne warunki pracy. Produkcja instalacji fotowoltaicznej zależy między innymi od nasłonecznienia, pory dnia, zacienienia, temperatury modułów i ustawienia paneli. W przypadku turbiny wiatrowej znaczenie mają warunki wiatrowe. Sama informacja, że obie instalacje mają taką samą moc zainstalowaną, nie pozwala więc stwierdzić, ile energii wytworzą w ciągu miesiąca lub roku.
Znaczenie mają też ograniczenia techniczne i sposób użytkowania. Przestoje, serwis, straty przy przekształcaniu energii czy ograniczenie mocy oddawanej przez urządzenie mogą wpływać na wynik. Nawet źródło, które potrafi pracować z mocą znamionową przez dłuższy czas, nie musi tego robić: może być uruchamiane tylko wtedy, gdy potrzebna jest jego praca. Produkcja zależy zatem zarówno od możliwości urządzenia, jak i od tego, kiedy oraz w jakich warunkach ono działa.
Co oznaczają kWp, kW i kWh w opisie fotowoltaiki
Przy fotowoltaice często spotyka się jednostkę kWp. Oznacza ona moc szczytową modułów określoną w standardowych warunkach pomiaru. Wartość 5 kWp nie znaczy, że instalacja będzie wytwarzać 5 kWh w każdej godzinie nasłonecznienia ani że utrzyma moc 5 kW przez cały dzień. To punkt odniesienia ułatwiający opis i porównywanie zestawów modułów.
W dokumentach może pojawić się również moc falownika podana w kW. Nie musi być ona liczbą identyczną z sumą mocy modułów w kWp, ponieważ opisuje inny element instalacji. Z kolei odczyt w kWh dotyczy energii zarejestrowanej w danym okresie. Przy porównywaniu liczb warto sprawdzić, czy mowa o mocy modułów, mocy urządzenia przekształcającego energię, czy o faktycznej produkcji. W przeciwnym razie łatwo zestawić wartości, które nie służą do tego samego celu.
Jak sensownie porównywać ilość wyprodukowanej energii
Najpierw ustal okres porównania. Wynik z jednego dnia nie opisuje całego roku, a produkcja z różnych miesięcy może znacznie się różnić. W przypadku dwóch instalacji o podobnej mocy warto też uwzględnić ich lokalizację, ustawienie, zacienienie i ewentualne przestoje. Bez tych informacji różnica w liczbie kWh nie musi świadczyć o różnicy w jakości urządzeń.
Następnie sprawdź, gdzie energia została zmierzona. Wartość odczytana na urządzeniu wytwórczym może oznaczać coś innego niż energia oddana do sieci lub zużyta bezpośrednio w budynku. Nie należy również utożsamiać energii wytworzonej z oszczędnością na rachunku: ta zależy także od profilu zużycia i sposobu rozliczenia. W porównaniu ofert pomocne są jasne opisy założeń, a nie wyłącznie jedna prognozowana liczba kWh.
O co zapytać, gdy dostajesz prognozę produkcji
Prognoza jest najbardziej użyteczna, gdy wiadomo, co obejmuje. Można zapytać specjalistę, jaką moc przyjęto, jaki okres dotyczy wyliczenia oraz jakie założono warunki pracy i straty. Warto też ustalić, czy podana energia oznacza produkcję urządzeń, energię dostępną po przekształceniu, czy energię oddaną poza budynek.
Dobrze jest poprosić o wyjaśnienie, co może zmienić wynik po uruchomieniu instalacji i jak później porównywać prognozę z odczytami. Taka rozmowa nie wymaga samodzielnego wykonywania pomiarów przy instalacji elektrycznej. Pomaga za to oddzielić trzy sprawy: wielkość zainstalowanych urządzeń, energię rzeczywiście przez nie wytworzoną oraz korzyść wynikającą ze sposobu wykorzystania tej energii.
