Najpierw rozróżnij moc i zużycie energii
Moc elektryczna, podawana w kilowatach (kW), opisuje tempo pobierania energii. Zużycie energii, wykazywane w kilowatogodzinach (kWh), zależy także od czasu pracy. Urządzenie pobierające stale 2 kW przez trzy godziny zużyłoby 6 kWh. W ogrzewaniu domowym słowo „stale” jest jednak ważnym zastrzeżeniem: termostat może wyłączać grzejnik, a klimatyzator może zmieniać moc podczas pracy.
Do porównania nie wystarczy więc odczytać największej liczby w specyfikacji. Potrzebujesz wiedzieć, ile ciepła ma trafić do pokoju w podobnych warunkach i ile energii elektrycznej każde urządzenie zużyje, aby je dostarczyć. Ta sama temperatura zadana nie gwarantuje identycznego odczucia ciepła: znaczenie mają również ruch powietrza, położenie urządzenia i rozkład temperatury w pomieszczeniu.
Dlaczego oba urządzenia mogą zużywać różne ilości prądu
Typowy grzejnik elektryczny zamienia energię elektryczną w ciepło oddawane do pomieszczenia. W przybliżeniu 1 kWh pobranego prądu oznacza 1 kWh ciepła w pokoju. Dotyczy to zarówno popularnych grzejników konwektorowych, jak i olejowych; różnią się one przede wszystkim sposobem oraz tempem oddawania ciepła, a nie zasadą jego wytwarzania.
Klimatyzator z funkcją grzania, pracujący jako pompa ciepła powietrze–powietrze, przenosi ciepło z zewnątrz do wnętrza. Może dzięki temu dostarczyć więcej ciepła, niż wynosi energia elektryczna pobrana do jego pracy. Stosunek dostarczonego ciepła do pobranej energii określa współczynnik COP. Przykładowo COP równy 3 oznacza, że na 1 kWh prądu przypadają 3 kWh ciepła w określonych warunkach. Nie jest to stała wartość dla każdej godziny sezonu.
Prosty przykład obliczenia – i jego granice
Załóżmy wyłącznie na potrzeby porównania, że pokój potrzebuje 6 kWh ciepła. Grzejnik elektryczny pobierze na ten cel około 6 kWh energii elektrycznej. Gdyby klimatyzator w tych samych warunkach osiągał COP równy 3, pobrałby około 2 kWh. To przykład zależności, a nie prognoza zużycia dla konkretnego mieszkania.
W praktyce zapotrzebowanie pokoju zmienia się wraz z temperaturą na zewnątrz, wentylacją, nasłonecznieniem i stratami przez ściany oraz okna. Grzejnik z termostatem nie pobiera mocy znamionowej przez cały czas ogrzewania. Z kolei COP klimatyzatora zależy między innymi od temperatury zewnętrznej, sposobu użytkowania i doboru urządzenia. Podczas ogrzewania mogą też występować cykle odszraniania jednostki zewnętrznej.
Dlatego nie porównuj zużycia grzejnika w mroźny dzień ze zużyciem klimatyzatora w łagodny dzień. Różnica mogłaby wynikać w dużej mierze z warunków, a nie z samych urządzeń.
Co odczytać z danych urządzenia
Przy grzejniku sprawdź moc pobieraną, dostępne ustawienia oraz sposób działania termostatu. Przy klimatyzatorze rozróżnij moc grzewczą, czyli ilość dostarczanego ciepła, od poboru mocy elektrycznej. Te dwie wartości bywają podane obok siebie, lecz nie oznaczają tego samego. Zwróć też uwagę, dla jakich temperatur podano COP oraz czy dostępny jest sezonowy wskaźnik efektywności ogrzewania, zwykle oznaczany jako SCOP.
Wskaźnik sezonowy może pomóc porównać urządzenia, ale nie jest gotowym wynikiem dla Twojego pokoju. Na rzeczywiste zużycie wpływają lokalne warunki, ustawienia i to, czy ciepło z jednostki wewnętrznej dociera tam, gdzie jest potrzebne. Warto zapytać specjalistę, czy dany klimatyzator ma ogrzewać jeden pokój, czy również sąsiednie pomieszczenia, oraz jak zmienia się jego wydajność przy niższych temperaturach zewnętrznych.
Jak zrobić użyteczne porównanie w swoim domu
Zacznij od określenia zadania: który pokój chcesz ogrzewać, do jakiej temperatury i przez ile czasu. Jeśli masz już oba urządzenia, notuj ich zużycie energii z dostępnych, przewidzianych przez producenta odczytów albo z odpowiedniego pomiaru wykonanego bez ingerencji w instalację. Zapisuj też temperaturę zewnętrzną i ustawioną temperaturę w pokoju. Porównuj możliwie podobne okresy; pojedynczy odczyt łatwo może wprowadzić w błąd.
Koszt oszacujesz, mnożąc zużycie w kWh przez właściwą dla Ciebie cenę energii odczytaną z własnych dokumentów rozliczeniowych. Osobno rozważ wygodę, hałas, kierunek nawiewu i wymagania montażowe. Jeśli dopiero wybierasz klimatyzator, poproś instalatora o wyjaśnienie doboru mocy, ograniczeń pracy w chłodzie i przewidywanego sposobu ogrzewania pokoju. Porównanie poboru prądu będzie wtedy dotyczyć realnej potrzeby, a nie tylko liczb na etykietach.
